W Internecie coraz częściej pojawiają się usługi oferujące zdalną edycję różnych dokumentów i plików. Sieciowy edytor tekstu Whiteboard może być kolejnym tego przykładem, choć specyfika jego działania odstaje nieco od otaczającej go konkurencji.
Whiteboard pełni rolę czegoś w rodzaju publicznej tekstowej tablicy, do której dostęp, oprócz samego autora mogą mieć wszyscy zaproszeni przez niego znajomi. Specyfika tworzonego wspólnie tekstu zakłada przy tym możliwość dopisywania przez każdego nowych treści jak i usuwanie lub zamienianie już istniejących, nawet, jeśli były wyedytowane wcześniej przez kogoś innego. Edytowany wspólnotowo dokument można poza tym wygodnie analizować pod kątem zachodzących w nim zmian, jakie dokonywały się w tekście po każdym zapisie, czy to przez samego założyciela dokumentu, czy też przez zaproszonych przez niego użytkowników. Każdy ze współredaktorów może przy tym zostawić przy zmodyfikowanej przez siebie wersji swój podpis a nawet jakiś dodatkowy zewnętrzny komentarz z adnotacją. Każda tablica ma także swój własny kanał RSS, co pozwala zainteresowanym osobom monitorować zmiany zachodzące w dokumencie bezpośrednio z poziomu swojego agregatora wiadomości. Oto krótki przewodnik po funkcjach edytora i przykład jego zastosowania.
Otwieramy w przeglądarce adres http://writeboard.com. Według deklaracji autorów edycja tablicy powinna być możliwa w przeglądarkach Internet Explorer (od wersji 6.0), Firefox i Safari. W przypadku innych przeglądarek producenci nie gwarantują prawidłowego działania. Aby otworzyć nowy dokument (tablicę), nie trzeba zakładać żadnego konta. Wystarczy w żółtą ramkę „Create a Whiteboard” wprowadzić tytuł dokumentu, hasło dostępu uprawniające do jego wglądu i edycji oraz adres email, który będzie identyfikował założyciela tablicy.
Zatwierdzamy regulamin (I agree to the terms), klikamy na „Create the Whiteboards” i po chwili widzimy już w oknie przeglądarki pusty arkusz utworzonego właśnie dokumentu. W standardowy sposób edytujemy w nim tekst. Do tablicy nie da się wprawdzie załadować zawartości innych tekstowych plików obecnych już na naszym dysku twardym, ale większe partie gotowych tekstów można przenosić wykorzystując funkcje kopiowania.
Teksty w dokumencie w niewielkim zakresie można formatować. Wykorzystując odpowiednie znaki kodowania, można sprawić, aby wybrane fragmenty tekstów były pogrubione, pochylone, wyróżnione lub wypunktowane. Można też wstawiać klikalne, ukryte za tekstem hiperłącza oraz wklejać do dokumentu wybrane grafiki. Te ostatnie umieszczane są w dokumencie na zasadzie adresu URL - graficzny plik musi zatem znajdować się już gdzieś w sieci.
Edytując tekst można swobodnie posługiwać się polskimi czcionkami jak i innymi znakami z klawiatury. Whiteboard prawidłowo wyświetla wstawiane zmiękczenia i inne symbole. Bieżącą treść dokumentu można ponadto w każdej chwili wyeksportować do pliku tekstowego lub html i ściągnąć na swój komputer. Kodowanie znaków w takim pliku także jest właściwe (UTF-8). Sam edytor nie oferuje więcej wsparcia, niemniej warto w tym miejscu przypomnieć o praktycznym rozszerzeniu oferowanym przez Google Toolbar (http://www.google.pl/intl/pl/options), które podkreśla na czerwono tekstowe błędy w internetowych formularzach. Jeśli przeglądarka uzbrojona jest we wspomnianą wtyczkę, to można liczyć także na sprawdzanie pisowni w trakcie edycji tekstów (także polskojęzycznych).
Dokument tekstowy, który założyliśmy, może pozostać wyłącznie do naszej prywatnej dyspozycji, ale możemy także zaprosić do jego edycji inne osoby, a one jeszcze inne. Uwaga, założyciel dokumentu po wysłaniu zaproszenia innej osobie, nie ma już wpływu na to, kogo jeszcze zaprosi dana osoba. Tworzy się już wówczas taka piramidka, gdzie każdy zaproszony ma pełny zakres przywilejów uprawniających do dalszej edycji. Aby zaprosić kogoś do współredagowania tekstu, należy kliknąć na polecenie „Invite people” (prawy górny róg strony). Otworzy się formularz, do którego należy wpisać adres pocztowy zapraszanej osoby. Można się także niżej podpisać, aby osoba zaproszona wiedziała, od kogo dostała zaproszenie. System wysyła pod wskazany adres informację zawierającą link do panelu logowania oraz hasło dostępu. Informacja w mailu jest jednak w języku angielskim. Jeśli wysyłamy zaproszenie komuś, kto nie operuje tym językiem, lepiej uprzedzić ją o zaproszeniu innym kanałem komunikacji.
Podstawowym założeniem edytora jest umożliwienie jego użytkownikom wspólnego redagowania treści. Każda zmiana tekstu zakończona jego zapisaniem, kończy się umieszczeniem w historii punktu. Nie jest to jednak punkt przywracania jak w standardowych edytorach, a jedynie punkt szybkiego podglądu, pozwalający sprawdzić jak wyglądał tekst na danym etapie jego edycji. Lista punktów, widoczna z prawej strony dokumentu informuje, kiedy tekst został zmodyfikowany, przez kogo (o ile osoba podpisała się w czasie edycji) i jak duży jest zakres wprowadzonych zmian - im większa jest kropka przy numerze, tym bardziej dokument różni się od wcześniejszej wersji (Producent nie podaje jednak, do jakiego poziomu wstecz, zapisywane są wersje dokumentu). Ponadto każdy z zaproszonych współredaktorów, chcąc wyróżnić swoją bądź cudzą ostatnią poprawkę, może ją „oflagować” - numerek oznaczający wersję zmiany zostanie w takim wypadku zaznaczony dodatkowo czarnym kolorem. Aby wyróżnić w ten sposób ostatnią wersję, należy kliknąć na polecenie „Flag this version” widoczne w górnej części tablicy.
Whiteboard oferuje ponadto swoim użytkownikom funkcję porównywania ze sobą dwóch wybranych (zaznaczonych) wersji dokumentu. W podglądzie widać wówczas wyraźnie, czym różnią się od siebie. Na zielono podświetlony jest nowy tekst, a ten, który został usunięty, widać jako przekreślony. Na samej górze tablicy widać także raport, informujący, które wersje tekstu są aktualnie porównywane.
Osoby zainteresowane aktywnym śledzeniem wprowadzanych zmian w treści dokumentu, mogą zasubskrybcjonować kanał RSS. W swoim domyślnym agregatorze będą mogli wówczas podglądać, jak zmienia się obserwowany dokument i to na zasadzie podglądu całej jego treści i z uwzględnieniem zmian, jakie w nim zachodziły.
Każdy dokument (tablica) ma przypisany swój własny indywidualny adres URL, do którego dostępu broni przypisane w czasie tworzenia hasło. Adres taki (wraz z hasłem dostępu) otrzymuje pocztą założyciel tablicy, a w dalszej kolejności zaproszeni przez niego użytkownicy. Każdy, kto uzyska dostęp do edycji dokumentu, może go w dowolnej chwili zablokować zmieniając hasło dostępu (Change password), albo nawet usunąć bezpowrotnie ze strony (Delete whiteboard). Jeśli ktoś uczestniczy w procesie edycji kilku różnych dokumentów, może je sobie zorganizować we wspólnym projekcie Backpack. Jest to już jednak odrębna usługa, niezwiązana bezpośrednio z serwisem Whiteboard.
Softdesign Studio
www.softdesign.prv.pl