Umiejętna organizacja wesela to zadanie, które wiąże się z ogromną odpowiedzialność. Na samą myśl o zawiedzionych minach kilkudziesięciu bliskich osób zgromadzonych na sali weselnej to chwila, którą najchętniej zepchnęłoby się w czeluści pamięci. Aby do tego nie dopuścić, należy dołożyć wszelkich starań i zadbać o kilka kluczowych spraw. Read the rest of this entry »
Niektórzy z moich znajomych zastanawiają się dlaczego usługi weselne wiążą się z tak dotkliwymi kosztami? Większość z nas organizuje tylko jeden ślub w swoim życiu, dlatego może się nam wydawać, że ceny najlepszych firm są tak zawyżone. Read the rest of this entry »
Kanał Mazurski wraz z uzupełniającymi go budowlami to niewątpliwie jeden z najbardziej tajemniczych obiektów, które możemy obejrzeć w regionie Mazury.
Projekt jego budowy powstał w latach 1862-64 i przewidywał budowę 10 śluz oraz 2 jazów mających zlikwidować różnicę poziomów wody wynoszącą 111,2m (Jezioro Mamry - Mazury Noclegi: 116,3m npm -rzeka Łyna: 5,1m npm), co średnio dawało niewiele ponad 2m/1 km. Kanał Mazurski miał zapewnić wodne połączenie Wielkich Jezior Mazurskich z Bałtykiem, poprzez rzekę Pregoła. Miał służyć transportowi towarów (drewo, zboże, torf, węgiel, produkty przemysłowe) oraz odprowadzeniu nadmiaru wody z jezior mazurskich. Z historią jego powstania i przeznaczenia wiążą się różne legendy, ale zacznijmy od faktów.
W tym celu zaplanowano utworzenie 10 stopni wodnych, mających niwelować różnice wysokości wynoszące od 5 do 17m. Serdecznie polecamy Domki Letniskowe Kanał zaprojektowano tak, aby mogły w nim pływać statki o wyporności nieprzekraczającej 240 ton. Poprowadzony został głównie w specjalnych nasypach lub sztucznych wykopach, za wyjątkiem trzykilometrowego odcinka będącym jeziorem Rydzówka.
Elektrostymulator posiada gotową bazę programów, których parametry mogą być dostosowywane do potrzeb terapii.
Nowoczesna technologia zapewnia bezpieczeństwo pracy, automatycznie nadzorując pracę mikroprocesora. Aparat posiada funkcję blokady klawiatury oraz informuje o poziomie zużycia baterii. Elektrostymulator jest uniwersalnym urządzeniem generującym następujące rodzaje prądów: TENS, EMS (prąd wykorzystywany do stymulacji mięśni), mikroprądy.
Ważną rolę w kinezyterapii odgrywa także Rower Rehabilitacyjny. Stosując prądy TENS każdy z obwodów może być programowany niezależnie. Do ćwiczeń rehabilitacyjnych polecamy także Piłki Rehabilitacyjne, Piłka Rehabilitacyjna.
Od ponad 20 lat wyznaczamy nowe standardy na polu fitness, wellness i zdrowego trybu życia. Powyższe akcesoria mogą być z powodzeniem zastosowane w każdym miejscu… domu, podróży, pracy. Wszystkie są łątwe w użyciu i służą ogólnemu polepszeniu sprawności. Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z pełnym asortymentem oferowanym przez naszą firmę. Podstawą do ćwiczeń jest dobra mata gimnastyczna.
Inne pomocne akcesoria to: piłka rehabilitacyjna mata do jogi, mata do ćwiczeń, trenery równowagi, piłki redondo, dyski korekcyjne, taśma do ćwiczeń, piłki gimnastycze, piłki sensoryczne, ringa gładkie, trenery dłoni, siatki rehabilitacyjne i wiele, wiele innych.
Współcześnie ludzie borykają się z różnymi chorobami zakaźnymi, lista jest naprawdę długa. Do najczęściej spotykanych, należą te wywoływane przez wirusa zakaźnego VZV.
Jest on przyczyną pojawiania się u ludzi chorób takich jak ospa wietrzna,
czy półpasiec. Ospa objawia
się swędzącą wysypką na ciele (a następnie pęcherzykami) i najczęściej występuje wśród małych dzieci. Półpasiec natomiast powstaje w momencie, gdy ukryty w ciele człowieka (w zwojach nerwowych) wirus, ulegnie reaktywacji wykorzystując osłabiona odporność organizmu. Skutki tego procesu są bardzo bolesne dla człowieka, bowiem powoduje on zapalny stan nerwu czuciowego oraz obszaru skóry przez niego unerwionej. Zmiany są widoczne na skórze (pęcherzyki podobne do tych wywoływanych przez wiatrówkę) i występują zazwyczaj po jednej stronie ciała (stąd
też wzięła się nazwa tej choroby). Półpasiec jest groźną chorobą, która posiada różne odmiany,
a najbardziej niebezpiecznymi są półpasiec oczny i uszny. Mogą one powodować bóle
w obszarze oka czy ucha, zajęcie rogówki oka, silne migreny. Osoby w podeszłym wieku mogą cierpieć dodatkowo na tzw. pułpaścową neuralgię, która mimo przebycia choroby, może przez lata powodować silne nerwobóle. Dlatego też, bardzo istotne w leczeniu tej choroby jest redukowanie bólu przy pomocy środków przeciwbólowych połączone
z podawaniem środków antywirusowych. Przebieg choroby uzależniony jest zwykle od naszej indywidualnej odporności organizmu, jeśli jest duża, choroba może zniknąć nie pozostawiając żadnego śladu, jednakże jeśli jest ona niska, można spodziewać się poważnych powikłań.
Przed pojawieniem się półpaśca ochronią nas skutecznie szczepionki przeciwko wirusowi VZV, który go wywołuje. Jednakże aby tak się stało, należałoby odpowiednio wcześnie zgłosić się na szczepienia. Dlatego warto inwestować w szczepienia maluchów, które zabezpieczą je odpowiednio na całe życie.
Projektant wnętrz
Wszystkie nasze aranżacje są dostosowane do indywidualnych potrzeb klientów, tempa ich życia, chwil relaksu, ale również sportowego wysiłku. Naszym klientom pomagamy odnaleźć symbiozę ich duszy i domu.
Dobierzemy najlepszą gamę kolorystyczną, zróżnicowane oświetlenie i niebanalny kształt, a wszystko to w oparciu o najnowsze trendy obowiązujące na światowych rynkach. W tworzeniu naszych projektów kierujemy się starą maksymą, że rzeczy piękne są proste w swej naturze - tak jak nasze aranżacje.
Projektant wnętrz
Oblicze proponowanych przez nas aranżacji zamyka się w trzech słowach: prostota, harmonia, piękno. Proste formy niosą najwięcej treści. Proponujemy dom w nowoczesnej stylistyce – otwarty na trendy salon, funkcjonalna kuchnię, czy zmysłową łazienkę. Wszystko wykonane z najwyższej jakości materiałów proponowanych przez najmodniejszych producentów.
Projektant wnętrz
Dzięki temu uzyskaliśmy niepowtarzalne rezultaty. Proponowane przez nas wnętrza w porównaniu z tymi sprzed kilku choćby lat są optycznie lżejsze. Toczy się w nich dyskretna gra między światłem a kolorem, drewnianą bryła i szklaną ścianką. Gra, do której zapraszamy państwa. Po prawej stronie znajdziecie państwo Portfolio, czyli przygotowane przez nas wizualizacje. To 12 nowatorskich projektów, w których oryginalne pomysły nadały niebanalny i nowatorski kształt wnętrzom.
Architekt wnętrz warszawa
Wszystkie nasze aranżacje są dostosowane do indywidualnych potrzeb klientów, tempa ich życia, chwil relaksu, ale również sportowego wysiłku. Naszym klientom pomagamy odnaleźć symbiozę ich duszy i domu.
Dobierzemy najlepszą gamę kolorystyczną, zróżnicowane oświetlenie i niebanalny kształt, a wszystko to w oparciu o najnowsze trendy obowiązujące na światowych rynkach. W tworzeniu naszych projektów kierujemy się starą maksymą, że rzeczy piękne są proste w swej naturze - tak jak nasze aranżacje.
Architekt wnętrz warszawa
Oblicze proponowanych przez nas aranżacji zamyka się w trzech słowach: prostota, harmonia, piękno. Proste formy niosą najwięcej treści. Proponujemy dom w nowoczesnej stylistyce – otwarty na trendy salon, funkcjonalna kuchnię, czy zmysłową łazienkę. Wszystko wykonane z najwyższej jakości materiałów proponowanych przez najmodniejszych producentów.
Architekt wnętrz warszawa
Dzięki temu uzyskaliśmy niepowtarzalne rezultaty. Proponowane przez nas wnętrza w porównaniu z tymi sprzed kilku choćby lat są optycznie lżejsze. Toczy się w nich dyskretna gra między światłem a kolorem, drewnianą bryła i szklaną ścianką. Gra, do której zapraszamy państwa. Po prawej stronie znajdziecie państwo Portfolio, czyli przygotowane przez nas wizualizacje. To 12 nowatorskich projektów, w których oryginalne pomysły nadały niebanalny i nowatorski kształt wnętrzom.
Choroby tropikalne
Wirusy są najprostszymi mikroorganizmami, złożonymi z białkowego kapsydu, otaczającego i ochraniającego zawarty wewnątrz niego materiał genetyczny: kwas nukleinowy RNA lub rzadziej DNA.
Wirusowe choroby tropikalne obejmują zakażenia typowe jedynie dla stref tropikalnych i subtropikalnych. W mniejszym nasileniu możne je spotkać również w strefie klimatu umiarkowanego. W obu przypadkach aby choroba zaistniała konieczne jest zakażenie o specyficznych warunkach epidemiologiczno - ekologicznych oraz droga przenoszenia zakażenia. Najczęściej odbywa się to przy pomocy różnych gatunków stawonogów, również częste jest przenoszenie zakażenia na drodze kropelkowej lub bezpośredniego kontaktu z materiałem zakaźnym.
WIRUSOWE GORĄCZKI KRWOTOCZNE
Jest to grupa schorzeń rozpowszechnionych w krajach tropikalnych i subtropikalnych. Gorączki krwotoczne o budowie wirusowej obejmują zespół 13 chorób, wywoływanych przez wirusy o podobnej budowie, zawierające kwas rybonukleinowy. Objawem łączącym je jest skaza krwotoczna.
Wirusowe gorączki krwotoczne są chorobami odzwierzęcymi, których miejsce zakażenia znajduje się w środowisku naturalnym zwierząt dziko żyjących, a szczególnie gryzoni i małp. Na człowieka przenoszone są drogą kontaktu bezpośredniego lub przez komary i kleszcze. W przebiegu zakażeń wirusami gorączek krwotocznych, za wyjątkiem gorączek afrykańskich: Lassa, Marburg i Ebola - chory człowiek nie zakaża swego otoczenia.
Choroby tropikalne
Klasyfikacja wirusowych gorączek krwotocznych:
Żółta gorączka (Ameryka Płd., Afryka)
Gorączka krwotoczna Denga (tropik i subtropik)
Choroba Lasu Kyasanur (Indie)
Omska gorączka krwotoczna (Syberia)
Krymsko-kongijska gorączka krwotoczna (Afryka, kraje Środkowego Wschodu, Europa Wsch.)
Gorączka doliny Riftu (Afryka)
Gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym, nefropatia epidemiczna, hantawirusowy zespół płucny (Azja, Europa Wsch., zagrożenie ogólnoświatowe)
Gorączka Lassa (Afryka Zach.)
Argentyńska gorączka krwotoczna (Ameryka Płd.)
Boliwijska gorączka krwotoczna (Ameryka Płd.)
Wenezuelska gorączka krwotoczna (Ameryka Płd.)
Brazylijska gorączka krwotoczna (Ameryka Płd.)
Choroba Marburg (Afryka)
Gorączka Ebola (Afryka, Azja)
Gorączka Ebola
Jest to tropikalna wirusowa gorączka krwotoczna, której czynnikiem jest wirus Ebola, zidentyfikowany w 1976 r. w okresie epidemii w Sudanie i Zairze w dorzeczu rzeki Ebola, od której wirus wziął swoją nazwę. Wszystkie dotychczasowe epidemie dotknięte były bardzo wysoką śmiertelnością (powyżej 70%), a duży ich odsetek dotyczył personelu medycznego.
Przyczyny zakażenia nie są dokładnie poznane. Są to prawdopodobnie gryzonie i niektóre gatunki małp, a ze względu na charakterystyczną budowę wirusa, zbliżoną do wirusów roślinnych, część badaczy uważa za możliwy udział roślin. W związku z faktem wykrycia wirusa w płynach ustrojowych, wydalinach i wydzielinach chorych uważa się, że zakażenie szerzy się przez kontakt bezpośredni, gdzie najbardziej niebezpieczny jest kontakt z krwią i płynami ustrojowymi, bezpośredni kontakt z chorym lub przenoszenie zakażenia drogą kropelkową. Okres wylęgania choroby wynosi 4 - 21 dni (średnio 7 dni). Choroba ta objawia się początkowo bardzo ostro. Charakterystyczny przebieg choroby to wysoka gorączka, bóle głowy i mięśni, zmiany zapalne w gardle i przełyku, do których bardzo szybko dołączają się objawy skazy krwotocznej z krwistymi wymiotami i krwawą biegunką.
U chorego bardzo szybko dochodzi do odwodnienia, zaburzeń gospodarki elektrolitowej i białkowej, a w konsekwencji skrajnego wyczerpania i gwałtownego spadku masy ciała. W większości przypadków występuje wysypka oraz cechy uszkodzenia wątroby z towarzyszącą żółtaczką. Pogorszenie i załamanie się stanu chorego związane jest z nasileniem objawów skazy krwotocznej ze strony przewodu pokarmowego (70% przypadków) i śpiączką. Typowe powikłania po przebyciu zakażenia to zapalenie wątroby, zapalenie jąder i błony naczyniowej oczu.
Choroba Denga
Wyróżnia się postać klasyczną, postać łagodną atypową oraz gorączkę krwotoczną Denga. Człowiek zaraża się w wyniku ukłucia komara. Schorzenie wywoływane jest przez wirusy, do których należy między innymi wirus Ebola.
Choroba najczęściej przebiega bezobjawowo. W postaci klasycznej objawy ujawniają się po 5-8 dniach od zakażenia. U dzieci i młodzieży schorzenie przebiega ciężej. Rozpoczyna się złym samopoczuciem, gorączką, bólami głowy, mięśni, stawów, wymiotami, biegunką oraz wysypką na skórze. Niekiedy stwierdza się powiększenie węzłów chłonnych i wątroby. Po kilku dniach następuje całkowite wyzdrowienie. W gorączce krwotocznej denga stan, chorego jest o wiele cięższy, traci świadomość, jest niespokojny, ciśnienie tętnicze spada, rozwija się wstrząs, powiększeniu ulega wątroba. Przy pierwszym zakażeniu chorobą objawy nie przebiegają aż tak ostro.
W badaniach laboratoryjnych w przebiegu choroby stwierdza się spadek poziomu płytek krwi, albumin, wzrasta poziom mocznika. Potwierdzeniem rozpoznania jest wyizolowanie wirusa z krwi chorego.
Leczenie jest objawowe. Polega na zwalczaniu objawów krwotocznych i gorączki. Bardzo intensywne postępowanie wdraża się w razie wstrząsu.
Inne Choroby tropikalne
W większości krajów tropikalnych panuje również wiele innych chorób wirusowych. Najbardziej znane to: malaria (zimnica), ameboza (czerwonka), dur brzuszny, błonnica, histoplazmoza, cholera, żółta febra, tężec, wirusowe zapalenie wątroby typu A oraz B. Inne rzadziej spotykane choroby tropikalne to: leiszmanioza, filarioza, pappataci, jaglica.
Malaria
Malaria wywołana jest przez pierwotniaka – zarodziec malaryczny, przenoszonego przez komary. Charakteryzuje się znaczną śmiertelnością. Szacuje się, iż liczba osób zarażonych sięga 280 milionów, natomiast liczbę zachorowań na 110 milionów rocznie. Z powodu malarii umiera rocznie 800 tysięcy dzieci w Afryce. Ponad 60% ukąszeń przez komary w zagrożonych rejonach powoduje objawową lub bezobjawową malarię. W Europie i w Polsce rejestruje się jedynie przypadki tej choroby przywożone z krajów tropikalnych.
Cykl rozwojowy tych pierwotniaków jest dosyć złożony i wymaga rozmnażania w ludzkich komórkach krwinek czerwonych i komórkach wątrobowych oraz w komórkach komara.
Zakażenie człowieka dokonuje się w wyniku ukąszenia przez komara. Sporozoity przedostają się następnie do krwi i erytrocytów. Powodują rozpad krwinek czerwonych krwi, zwalniają przepływ krwi przez naczynia włosowate zwłaszcza w mózgu, spowalniają tworzenie się nowych krwinek czerwonych – prowadzi to do niedotlenienia tkanek. Uszkodzeniu ulegają komórki wątroby i nerek.
Objawy malarii ujawniają się zwykle w ciągu miesiąca od zarażenia, rzadko w dłuższym okresie. U osób długo przebywających na terenach, na których występuje malaria, może wytworzyć się odporność na chorobę, jednakże zanika po kilku latach od opuszczenia tych terenów.
Malaria zaczyna się nagle bardzo wysoką gorączką do 40˚C i dreszczami, które po kilku godzinach ustępują. Ataki gorączki powtarzają się co 48 godzin. Rzadziej te objawy są poprzedzone bólami głowy, mięśni, mdłościami. Ataki gorączki w przypadkach nieleczonych stopniowo ustępują i po kilku tygodniach zanikają.
Zimnica może prowadzić do poważnych powikłań. U chorego mogą rozwinąć się zaburzenia świadomości, drgawki i śpiączka, prowadzące do śmierci. Dochodzi także do głębokiej niedokrwistości, spadku poziomu płytek krwi, krwotoków z nosa, przewodu pokarmowego, niewydolności krążenia, wstrząsu, obrzęku płuc, uszkodzenia nerek, pęknięcia śledziony. Pojawia się żółtaczka, bezmocz i poważne zaburzenia metaboliczne. Niebezpieczna jest zwłaszcza u dzieci i kobiet w ciąży, gdyż może być przyczyną małej masy urodzeniowej noworodka.
Niektóre osoby mają wrodzoną odporność na malarię. Dotyczy to ludzi z genetycznymi wadami krwinek czerwonych.
Dur brzuszny
Ostra choroba zakaźna przenoszona przez wydzieliny zakażonego. Zakażenie następuje przez spożycie wody, pokarmów zakażonych. W przenoszeniu ważną rolę odgrywają muchy. Po 10-14 dniach pojawia się wysypka, gorączka do 40oC, zaparcie bądź biegunka. Występuje głównie w Azji i Afryce.
Ameboza (Czerwonka)
Choroba wywoływana przez pierwotniaka, pełzaka czerwonki. Najczęstszymi objawami amebozy są zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (krwisto-śluzowa biegunka, bóle brzucha, gorączka), mogą występować także inne postacie tej choroby (np. pełzakowy ropień wątroby, pełzakowy ropień skóry).Przebieg bywa często bezobjawowy. Zakażenie następuje drogą pokarmową. Występuje głównie w krajach tropikalnych.
Cholera
Wywoływana jest przez przecinkowca cholery, przenoszonego przez wodę, żywność. Z reguły w 2-3 dni po zakażeniu nagle pojawiają się wymioty, nasilona i obfita biegunka. Choroba prowadzi do skrajnego osłabienia, wzmożonego pragnienia, bólów mięśniowych, bezmoczu. Brak pomocy doprowadza w końcu do zgonu. Występuje na Bliskim Wschodzie, Afryce, Ameryce Płd.
Żółta febra
Jest chorobą przenoszoną przez komary. Objawia się gorączką, krwawymi wybroczynami, uszkodzeniem serca, niewydolnością nerek, uszkodzeniem wątroby.
Występuje w Ameryce Płn. i Płd., Afryce.
CHOROBY O DUŻYM PRAWDOPODOBIEŃSTWIE ZARAŻENIA SIĘ W KRAJACH TROPIKALNYCH
Tężec
Do zakażenia dochodzi przez zanieczyszczenie rany glebą lub kurzem. Po około 7-10 dniach występują napady skurczu mięśni. W zapobieganiu ważna jest zasada, że po 28 roku życia należy powtórzyć szczepienie profilaktycznie.
Żółtaczka typu A
Zakażenie następuje przez spożycie zanieczyszczonej wirusami wody pitnej oraz surowych pokarmów w niej mytych. Zachorowaniu sprzyja bliski kontakt z osobami zakażonymi we wczesnym bezobjawowym okresie choroby.
Choroba występuje praktycznie na całym świecie, szczególnie w krajach rozwijających się.
Żółtaczka typu B
Wirusy wnikają do organizmu człowieka wraz z zakażoną krwią lub innymi płynami ustrojowymi. Do zakażenia może dochodzić podczas zabiegów medycznych oraz podczas stosunków płciowych.
TROPIKALNE ZAGROŻENIA W POLSCE
Od czasu, kiedy Polacy swobodnie podróżują, właściwie nie ma zakątka, do którego jeszcze by nie dotarli. Także turystyka bardzo się rozwinęła, w tym do krajów tropikalnych: Afryki, Ameryki Południowej i Środkowej, Azji południowo-wschodniej. Równocześnie przybywa zachorowań na schorzenia charakterystyczne dla tamtych regionów. Wzrosła liczba zachorowań na choroby tropikalne, także wcześniej spotykane w praktyce lekarskiej, jak malaria czy czerwonka. Najczęstszym problemem jest obecnie malaria. Konieczne jest stosowanie odpowiedniej profilaktyki przeciw niej, przy użyciu leków uwzględniających rozpowszechnienie szczepów opornych. Nieumiejętnie stosowana profilaktyka spowodowała bowiem, że odporność narasta, podobnie jak w przypadku antybiotyków. Liczniej występuje też ameboza, której źródłem zakażenia jest woda oraz warzywa. Do zakażeń dochodzi nawet w restauracjach. A objawy pojawiają się często dopiero po powrocie do kraju. Częściej spotykane są też zachorowania na dur brzuszny. Podobnie jest z czerwonką i błonicą, coraz częściej nieświadomie przywożonymi do Polski, chociaż w naszym kraju zostały one dawno wyeliminowane.
Niemałe zagrożenie stanowić mogą kąpiele w zbiornikach wodnych, szczególnie o stojących wodach. Polacy jeżdżą również do południowo-wschodniej Azji - w rejon dengi. Najważniejsze jest w przypadkach chorób tropikalnych wczesne rozpoznanie.
Polacy nie posiadają laboratoriów diagnostyki wirusów gorączek krwotocznych. Próbki trzeba wysyłać do Paryża, Hamburga lub Amsterdamu.
Diagnostyka gorączek krwotocznych wymaga laboratoriów o bardzo wysokim stopniu bezpieczeństwa biologicznego. Być może, ruszy takie laboratorium w Puławach, powstające przy pomocy środków z Unii Europejskiej. Opanowana jest natomiast diagnostyka malarii, a właśnie zachorowań na tę chorobę jest najwięcej.
ZASADY WAŻNE W TROPIKU
Jedynie pokarm przygotowany na gorąco jest bezpieczny.
Spożycie dania złożonego z surowych składników jest ryzykowne. Może być ono zakażone wirusami, bakteriami, pasożytami.
Owoce, które rosną na drzewach (cytryny, banany, pomarańcze), są bezpieczne - ale pod warunkiem, że nie są uszkodzone.
Owoce i warzywa rosnące przy ziemi mogą być zakażone pasożytami, np. amebą. Można je jeść po wypłukaniu i sparzeniu we wrzątku.
Nie powinno się jeść żywności sprzedawanej na przydrożnych straganach. Sprzedawca może być nosicielem choroby, a żywność może pochodzić z nieznanego źródła.
Bezpieczna do picia jest jedynie woda firmowo kapslowana lub przegotowana. Wirusy, bakterie, pasożyty giną podczas gotowania.
Preparaty do uzdatniania wody są mało przydatne (najczęściej to tabletki zawierające podchloryn sodu). Nie niszczą one wszystkich chorobotwórczych drobnoustrojów. Na pewno nie działają na cysty pasożytów.
Nie należy używać nie przegotowanej wody do mycia zębów. Nawet mieszkając w hotelu, nie mamy pewności, jak działa system uzdatniania wody, a śluzówki są niestety przepuszczalne dla zarazków.
Przed każdym wyjazdem do k rajów tropikalnych należy zorientować się na temat potrzebnych szczepień oraz przystąpić do nich w odpowiednim terminie.
Malaria , zimnica (łac. malaria, plasmodiosis, dawna nazwa febra z łac. febris = gorączka, także paludyzm) – ostra lub przewlekła tropikalna choroba pasożytnicza, której różne postacie wywoływane są przez jeden lub więcej z czterech gatunków jednokomórkowego pierwotniaka z rodzaju Plasmodium:
* zarodźca ruchliwego (Plasmodium vivax),
* zarodźca pasmowego (Plasmodium malariae),
* zarodźca sierpowatego (Plasmodium falciparum),
* zarodźca owalnego (Plasmodium ovale).
Inne gatunki z rodzaju Plasmodium zarażają zwierzęta. U człowieka najczęściej dochodzi do zakażeń zarodźcem ruchliwym i sierpowatym, przy czym ten ostatni powoduje najcięższą postać choroby i najczęściej prowadzi do zgonu.
Wektorem malarii przenoszącym ją między osobami chorymi i zdrowymi są samice komarów z rodzaju Anopheles.
Malaria jest to najczęstsza na świecie choroba zakaźna na którą co roku zachorowuje ponad 220 mln osób, a umiera 1-3 mln (są to głównie dzieci poniżej 5 roku życia z Czarnej Afryki)[1]. Zachorowania poza terenami tropikalnymi i subtropikalnymi endemicznego występowania tej choroby spotykane są u osób powracających z tych regionów, a także sporadycznie w pobliżu lotnisk i portów, gdzie zostają zawleczone komary z rodzaju Anopheles.
Malaria wywoływana jest 4 gatunki (species) Plasmodium: P. falciparum. P. vivax, P. ovale i P. malariae.
Nierzadkie są inwazje kilkoma gatunkami pasożyta. Najgroźniejsze są, zawlekane z tropiku inwazje Plasmodium falciparum, który rozmnaża się szybko i w ciągu kilku dni może doprowadzić do ciężkich powikłań wielonarządowych i do zgonu. W ciężkich przypadkach inwazji Plasmodium falciparum odsetek aktualnie zarażonych krwinek czerwonych zwykle przekracza 5%. Malaria o etiologii Plasmodium falciparum (tzw. malaria tropikalna) różni się zasadniczo od choroby wywołanej innymi gatunkami Plasmodium. Tylko w tej postaci występuje cytoadherencja erytrocytów zarażonych pierwotniakiem do śródbłonka drobnych naczyń, ich sekwestracja i rozsiane zamknięcie tych naczyń ze wszystkimi następstwami – reologicznymi, narządowymi i metabolicznymi.
Od 1963 roku Polska jest wolna od rodzimej transmisji Plasmodium vivax, która przybierała charakter epidemiczny po I i II wojnie światowej.
Zarodźce malarii wymagają dwóch nosicieli: komara i człowieka. W złożonym cyklu rozwojowym pierwotniaka zachodzi przemiana pokoleń:
• cykl płciowy (gamogeniczny i sporogeniczny) zachodzi w samicy komara widliszka (Anopheles spp.),
• schizogeniczny rozród bezpłciowy zachodzi u człowieka.
Postać dojrzała zarodźca bytuje w komarze, on jest przeto żywicielem ostatecznym. Człowiek zaraża się podczas ukąszenia przez samicę widliszka (Anopheles spp.) – wraz ze śliną komara wnikają do organizmu sporozoity pasożyta. Samica widliszka zaraża się ssąc krew człowieka zawierającą gametocyty (progamety – dojrzałe postaci płciowe zarodźca) – w przewodzie pokarmowym komara dochodzi do zapłodnienia – rozpoczyna się sporogonia. Zarażenie Plasmodium falciparum nie daje późnych nawrotów zimnicy, gdyż gatunek ten nie wytwarza tzw. hypnozoitów – wolno rozwijających się postaci wątrobowych (dormant liver stages). Plasmodium vivax i Plasmodium ovale wytwarzają hypnozoity i mogą powodować późne nawroty choroby – nawet do kilku lat po zarażeniu. Przypadki inwazji Plasmodium malariae nie powodują powstawania hypnozoitów wątrobowych, pierwotniaki mogą jednak przetrwać w łożysku naczyniowym, co może być źródłem późnych nawrotów, niekiedy w kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt lat, po pobycie w rejonach endemicznych. Rozróżnia się rodzime przypadki malarii przenoszone przez krajowe komary (autochtonus, indigenous malaria) lub przez komary zawleczone z tropiku (autochtonous induced malaria) oraz przypadki malarii zawlekane z terenów malarycznych (imported malaria) lub przeniesione w sposób sztuczny (np. przetoczenie krwi – induced malaria). Mówi się również o przypadkach malarii nawrotowej (relapsing malaria) lub o malarii nieustalonego pochodzenia (cryptic malaria). W procesie rozpoznawania inwazji Plasmodium występują kolejno przypadki podejrzane, prawdopodobne i potwierdzone malarii.